Menstruatiecup vs tampons: plastic, gezondheid en gebruikscomfort

De cijfers: wat is de impact?

Een gemiddelde menstruerende persoon gebruikt in haar leven tussen de 10.000 en 16.000 tampons of maandverbanden. Vrijwel elk product bevat plastic — in het inbrenghulsje, de deklaag, het touwtje of het verpakkingsmateriaal.

Een menstruatiecup van medisch silicone gaat tot 10 jaar mee. Dat is één klein cupje versus 10.000+ wegwerpproducten per gebruikster.

Wat is een menstruatiecup?

Een klein flexibel bekertje van medisch silicone (of soms TPE) dat je in de vagina inbrengt. Het vangt bloed op in plaats van te absorberen. Elke 6-12 uur leeg je hem, spoel je hem af en zet je hem terug.

Voordelen boven tampons

Milieu

• Één cup vervangt ~2400 tampons over 10 jaar
• Geen verpakking, geen toepasser, geen afvoer via toilet
• Geen microplastics uit tampon-omhulsel

Gezondheid

• Geen risico op TSS-gerelateerde vezels van tampon (het risico blijft klein maar wel bestaand)
• Absorbeert niets — geen droog gevoel
• Geen bleekmiddelen of geurstoffen

Praktisch

• Tot 12 uur draagbaar (tampons max 8)
• Grotere capaciteit dan een tampon super
• Kosten €20-30 eenmalig; ~€1500 bespaard over 10 jaar

Nadelen en aandachtspunten

• Leercurve van 2-3 cycli. Inbrengen en verwijderen vergt oefening.
• Sanitaire faciliteiten nodig. Publieke toiletten met alleen kraan buiten het hokje: lastig. Oplossing: reinigingsdoekjes of wachten.
• Niet ideaal bij bepaalde IUD's. Overleg met je huisarts of gynaecoloog.
• TSS is niet nul. Ook bij cups is toxisch shock syndroom gerapporteerd, hoewel veel zeldzamer. Verwissel op tijd.

Welke maat kies je?

Cups komen in verschillende maten. Algemene richtlijn:

• Small: onder de 30 jaar, geen bevalling gehad, sterke bekkenbodem
• Medium/Large: boven 30 of na een vaginale bevalling
• Ferme flexibiliteit voor sportievelingen (sterke bekkenbodem)

Twijfel? Veel merken hebben een quiz of retourgarantie.

Cup inbrengen: kort stappenplan

1. Was je handen
2. Vouw de cup (C-vouw of punchdown zijn populair)
3. Ontspan en breng schuin naar achteren in
4. Laat de cup zich openen — draai licht en check met een vinger
5. Verwijderen: knijp de basis in om de suction te breken, dan zachtjes trekken

Hygiëne en onderhoud

• Tussen gebruik door: spoelen met water en milde zeep
• Tussen cycli: 5 minuten koken in schoon water
• Bewaren in het meegeleverde katoenen zakje (nooit luchtdicht)

Vervang eerder bij scheurtjes, verkleuring of vervelende geur.

Alternatieven binnen dezelfde filosofie

• Menstruatie-ondergoed (Modibodi, Thinx): geen plastic, wasbaar, goede backup
• Wasbare maandverbanden: van katoen of bamboe, wasbaar op 60°C
• Menstruatie-discs: platter model, sommigen ervaren dat comfortabeler

Onze conclusie

Voor de meeste menstruerende personen is een cup na de leercurve een betere ervaring dan tampons. De milieu- en kostenwinst is groot en de gezondheidsbalans overwegend positief.

Twijfel je? Combineer een cup met menstruatie-ondergoed als backup en behoud tampons voor uitzonderlijke situaties.